Otępienie w przebiegu chorób naczyniowych mózgu
Przyczyną tego typu otępienia jest uszkodzenie tkanki mózgowej spowodowane przez zawały mózgu, do których dochodzi w wyniku chorób naczyń mózgowych. Stwierdzono, że objawy otępienia pojawiają się przy uszkodzenie ponad 50 ml tkanki mózgowej.
Postacie
Czynniki etiologiczne
Główną przyczyną zawałów mózgu jest miażdżyca naczyń mózgowych. Występuję ona częściej u mężczyzn w wieku podeszłym.
Czynniki predysponujące do wystąpienia miażdżycy naczyń mózgowych
Obraz kliniczny otępienia zależy głównie od rozległości oraz umiejscowienia uszkodzenia mózgu. Jest podobny do otępienia w chorobie Alzheimera, jednak objawy charakteryzują się inną dynamiką powstawania.
Otępienia wielo-zawałowe
Można wyróżnić dwie postacie otępienia wielo-zawałowego:
W postaci pierwszej objawy pojawiają się jakby rzutami, w sposób skokowy, wraz z kolejnymi epizodami niedokrwienia tkanki mózgowej (udarami mózgu).
Główne objawy to:
Ostre objawy wycofują się zwykle w ciągu kilku dni lub tygodni wraz z poprawą krążenia mózgowego. Obserwuje się jednak pogłębienie zaburzeń poznawczych (rozwój objawów otępienia)
W postaci drugiej otępienia wielo-zawałowego nie obserwuje się nagłych pogorszeń stanu zdrowia tylko stopniowy rozwój objawów otępienia. Rzadziej też, w tej postaci, występują ogniskowe objawy neurologiczne.
Otępienie podkorowe
Główną przyczyną jest uszkodzenie istoty białej mózgu w wyniku nadciśnienia tętniczego lub skurczu naczyń mózgowych. Objawy przypominają objawy otępienia w chorobie Alzheimera.
Rozpoznanie
Metody diagnostyczne, które ułatwiają rozpoznanie otępienia naczyniowego są bardzo rozwinięte. Należą do nich:
Różnicowanie
W różnicowaniu bierze się pod uwagę zespoły otępienne o innej etiologii. Najczęściej dokonuje się różnicowania z chorobą Alzheimera.
Rokowanie
Zależy od rozległości i umiejscowienia zmian oraz dynamiki przebiegu. Rokowanie pogarsza współwystępowanie u chorego zmian pierwotnie zwyrodnieniowych (choroba Alzheimera, choroba Parkinsona)
Leczenie
Powinno być nakierowane na profilaktykę chorób naczyniowych oraz poprawę funkcji poznawczych. Profilaktyka obejmuje normalizację nadciśnienia tętniczego, umiarawianie akcji serca u osób z arytmią, zwalczanie zwiększonego poziomu cholesterolu.
W leczeniu stosuje się leki poprawiające ukrwienie oraz metabolizm mózgu, oraz leki stosowane w chorobie Alzheimera, ponieważ te dwie postacie otępienia często ze sobą współwystępują (mieszane postacie otępienia). Leczenie powinno być prowadzone przy ścisłej współpracy z neurologiem.
Depresja u osób w wieku podeszłym
Depresja należy do najczęstszych zaburzeń psychicznych wieku podeszłego, ale niestety również jest trudna do rozpoznania. Występowanie takich objawów jak apatia, zmniejszenie energii, utrata zainteresowań, zaburzenia snu, zrzuca się często na karb podeszłego wieku lub chorób somatycznych i traktuje jako normalne.
Epidemiologia
Dane epidemiologiczne o rozpowszechnieniu depresji w wieku podeszłym wykazują bardzo dużą rozbieżność. Wiąże się to z trudnością w rozpoznawaniu oraz współwystępowaniem depresji i innych chorób, zarówno somatycznych jak i otępienia. Badania pokazują, ze w zależności od stosowanych kryteriów rozpowszechnienie depresji wynosi
i nie różni się znacząco od rozpowszechniana depresji u osób młodszych.
Czynniki ryzyka
Obraz kliniczny
Objawy depresji w wieku podeszłym nie różnią się znacząco od objawów występujących w przebiegu depresji u osób młodszych. Trudność w rozpoznaniu depresji w tej grupie chorych wynika głównie ze współwystępowania depresji i innych schorzeń somatycznych i psychicznych (głównie otępienie).
Główne objawy depresji, to utrzymujące się przez minimum dwa tygodnie:
Rozpoznanie
Rozpoznanie depresji powinno opierać się przede wszystkim na badaniu przez lekarza psychiatrę. Podstawą badania jest wywiad kliniczny od chorego, a często i członków jego rodziny lub opiekuna. Konieczna jest ocena stanu somatycznego, ponieważ depresja może współwystępować lub być następstwem choroby somatycznej.
Różnicowanie
Musi uwzględniać choroby somatyczne, których objawy mogą przypominać objawy depresji oraz inne choroby psychiczne w tym otępienie. W różnicowaniu depresji i otępienia stosuje się testy psychologiczne oceniające funkcje poznawcze, ale należy pamiętać, że u chorych z depresją funkcje poznawcze zwykle są obniżone, a ich poprawę uzyskuje się wraz z leczeniem depresji. Jest to tak zwana pseudodemencja.
Leczenie
Leczenie farmakologiczne – powinno być prowadzone przez lekarza psychiatrę, lekiem o udowodnionej skuteczności. W wyborze leku powinno brać się pod uwagę:
Psychologiczne metody leczenia depresji